Του Μάριου Δημόπουλου | ©TherapyWave.eu  

Ένας από τους ταχύτερα αναπτυσσόμενους τομείς στην ιατρική σήμερα είναι η χρήση της τεστοστερόνης στους άνδρες, ιδιαίτερα κατά τους μέση ηλικία. Παρά το γεγονός ότι η τεστοστερόνη έχει χρησιμοποιηθεί από τη δεκαετία του 1930, τα τελευταία 20 χρόνια περίπου δημιουργήθηκε έντονο ενδιαφέρον.

Θεωρούμε την τεστοστερόνη ως την ανδρική σεξουαλική ορμόνη, και σε μεγάλο βαθμό, αυτό είναι αλήθεια. Ωστόσο, η τεστοστερόνη εμπλέκεται σε τόσο πολλές βιολογικές λειτουργίες για τους άνδρες που είναι δύσκολο να βρούμε ένα βιολογικό σύστημα που δεν επηρεάζεται από την τεστοστερόνη.

Η τεστοστερόνη επηρεάζει όχι μόνο τη σεξουαλική επιθυμία και επίδοση των ανδρών, αλλά και τη διάθεσή τους, τη σκέψη τους, τους μύες τους, το λίπος τους και την αίσθηση της ζωτικότητας και ευεξίας τους. Έχει φανεί επίσης ότι βοηθά στην απώλεια λίπους σε άτομα που δεν μπορούν να χάσουν σωματικό βάρος παρά το ότι κάνουν δίαιτα και άσκηση. Πάρα πολλές έρευνες έχουν δείξει ότι η τεστοστερόνη είναι ευεργετική για τη νοητική λειτουργία των ανδρών (1-2).

Τη δεκαετία του 1940 η τεστοστερόνη βρέθηκε ότι είναι αποτελεσματική θεραπεία σε 91 από 100 περιπτώσεις στηθάγχης. Και στη δεκαετία του 1990, μια κινεζική μελέτη έδειξε βελτίωση τόσο στηθάγχη όσο και στα ηλεκτροκαρδιογραφήματα σε ηλικιωμένους άνδρες που χρησιμοποιούσαν την τεστοστερόνη (3) Άλλη μελέτη έδειξε ότι η τεστοστερόνη μειώνει τον κίνδυνο θανάτου από αρρυθμία (4). Πιο πρόσφατη μελέτη έδειξε μια καθαρή σχέση ανάμεσα στα χαμηλά επίπεδα τεστοστερόνης και στην αυξημένη συχνότητα καρδιοπάθειας και θνησιμότητας στους άνδρες (5).

H αποκατάσταση της τεστοστερόνης σε νεανικά επίπεδα σε μεσήλικες, παχύσαρκους άνδρες οδήγησε σε αύξηση της ευαισθησίας στην ινσουλίνη, καθώς και σε μείωση της ολικής χοληστερόλης, της λιπώδους μάζας, της περιφέρειας της μέσης και των φλεγμονωδών κυτοκινών που συνδέονται με την αθηροσκλήρωση, το διαβήτη, και το μεταβολικό σύνδρομο (6-8).

Η τεστοστερόνη μειώνει και τη φλεγμονή. Σε μια μελέτη που περιλάμβανε 184 άνδρες με χαμηλά επίπεδα τεστοστερόνης, 18 εβδομάδες θεραπείας υποκατάστασης τεστοστερόνης κατέστειλε τους δείκτες φλεγμονής, όπως ιντερλευκίνη-1β, παράγοντα νέκρωσης όγκων-α και η C-αντιδρώσα πρωτεΐνη. Επιπλέον, σε σύγκριση με τους άνδρες που έλαβαν εικονικό φάρμακο, οι άνδρες που έλαβαν θεραπεία με τεστοστερόνη παρουσίασαν σημαντικές μειώσεις στο σωματικό βάρος, στον δείκτη σωματικής μάζας και στην περίμετρο της μέσης (9).

Οι περισσότεροι άνδρες όταν φτάσουν στα 70, έχουν εξίσου οστεοπόρωση και κατάγματα των οστών, όπως και οι γυναίκες. Σε μια κλινική μελέτη, η χορήγηση τεστοστερόνης αύξησε την οστική πυκνότητα σε ηλικιωμένους άνδρες (10).

Η τεστοστερόνη είναι απαραίτητη για την υγεία του προστάτη. Σε σύγκριση με νεότερους άνδρες, οι ηλικιωμένοι άνδρες έχουν πολύ περισσότερη οιστραδιόλη (μια ισχυρή μορφή οιστρογόνου) από ό, τι έχουν ελεύθερη τεστοστερόνη που κυκλοφορεί στο σώμα. Αυτή η άνοδος των οιστρογόνων και η μείωση των επιπέδων των ανδρογόνων είναι ακόμα πιο φανερή στον αδένα του προστάτη. Τα επίπεδα των οιστρογόνων αυξάνονται σημαντικά στον προστάτη με την ηλικία, και τα επίπεδα των οιστρογόνων στους ιστούς του αδένα του προστάτη αυξάνονται ακόμα περισσότερο στους άνδρες που έχουν καλοήθη υπερπλασία του προστάτη (11). Μια σημαντική μελέτη έδειξε ότι η τεστοστερόνη είναι ευεργετική για τον αδένα του προστάτη στη συντριπτική πλειοψηφία των περιπτώσεων. Σε αυτή τη μελέτη, οι ερευνητές εξέτασαν πολλαπλές παραμέτρους, συμπεριλαμβανομένου του όγκου του προστάτη, των επίπεδων ειδικού προστατικού αντιγόνου (PSA) και τα συμπτώματα του κατωτέρου ουροποιητικού συστήματος σε μια ομάδα ανδρών με χαμηλά ή χαμηλά προς φυσιολογικά επίπεδα τεστοστερόνης. Από τους 207 άνδρες που μελετήθηκαν, οι 187 ανταποκρίθηκαν θετικά στη θεραπεία τεστοστερόνης (12).

Τα τελευταία 20 χρόνια, το μεγαλύτερο εμπόδιο στην χρήση της θεραπείας με τεστοστερόνη ήταν ο φόβος ότι η αύξηση των επιπέδων τεστοστερόνης είναι επικίνδυνη για τον καρκίνο του προστάτη. Ξεκίνησε με ένα δημοσίευμα το 1941 από τους γιατρούς Charles Huggins και Clarence Hodges του Πανεπιστήμιου του Σικάγο ευνούχισαν άνδρες με μεταστατικό καρκίνο του προστάτη και έδειξαν ότι μειώθηκαν τα επίπεδα μιας χημικής ουσίας που ονομάζεται όξινη φωσφατάση, κάτι που έδειξε βελτίωση στον καρκίνο. Αυτή ήταν η πρώτη θεραπεία προχωρημένου καρκίνου του προστάτη που είχε δείξει αποτελεσματικότητα. 

 

testosterone-therapy

 

Τι θα λέγατε όμως αν μαθαίνατε ότι τα χαμηλά, και όχι τα υψηλά, επίπεδα τεστοστερόνης προκαλούν καρκίνο;

Ο Abraham Morgentaler, καθηγητής ουρολογίας στην Ιατρική Σχολή του Χάρβαρντ, που έχει ασχοληθεί πάνω από 20 χρόνια με την τεστοστερόνη, απέδειξε ότι η άποψη πως η τεστοστερόνη προκαλεί καρκίνο είναι ένας μύθος. Στις αρχές της δεκαετίας του 1990, Morgentaler άρχισε να κάνει βιοψίες του προστάτη σε άνδρες με χαμηλή τεστοστερόνη, παρόλο που είχαν φυσιολογικά επίπεδα PSA (PSA: η εξέταση αίματος που χρησιμοποιείται για τη διάγνωση του καρκίνου του προστάτη), επειδή ήθελε να βεβαιωθεί ότι αυτοί οι άνθρωποι δεν είχαν κρυφό καρκίνο στον προστάτη τους, ο οποίος θα μπορούσε να αναπτυχθεί εκτός ελέγχου, αν θεραπευόταν με τεστοστερόνη. Παρά το γεγονός ότι ο εν λόγω γιατρός (όπως και όλοι οι γιατροί) διδάχθηκε ότι οι άνδρες με χαμηλή τεστοστερόνη βρίσκονται σε εξαιρετικά χαμηλό κίνδυνο για καρκίνο του προστάτη, βρήκε ένα εκπληκτικά μεγάλο αριθμό καρκίνων σε αυτούς τους άνδρες. Το 1996, ο Morgentaler και οι συνάδελφοί του δημοσίευσαν αυτά τα αποτελέσματα στο περιοδικό του Αμερικανικού Ιατρικού Συλλόγου (JAMA), αναφέροντας ότι η χαμηλή τεστοστερόνη φαίνεται να αποτελεί τόσο μεγάλο κίνδυνο για καρκίνο του προστάτη, όσο και τα υψηλά επίπεδα του PSA (13).

Το 2004 ο Morgentaler μαζί με έναν συνάδελφό του δημοσίευσαν ένα άρθρο για το The New England Journal of Medicine σχετικά με τους κινδύνους της θεραπείας με τεστοστερόνη. Μετά την εξέταση περίπου 200 ιατρικών άρθρων, δεν μπόρεσαν να βρουν ούτε μία μελέτη που να δείχνει μια ανησυχητική σχέση ανάμεσα στα υψηλά επίπεδα της τεστοστερόνης και στον καρκίνο του προστάτη (14). Το ίδιο φάνηκε και σε μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2014 στο περιοδικό European Urology (15).

Με βάση αυτά τα ευρήματα, άρχισε να προσφέρει θεραπεία τεστοστερόνης σε άνδρες με καρκίνο του προστάτη. Σήμερα, έχει γίνει δημοφιλής και χιλιάδες άνδρες με καρκίνο του προστάτη σπεύδουν στον γιατρό για θεραπεία με τεστοστερόνη.

Τον Μάιο του 2011 ο Morgentaler δημοσίευσε μαζί με τους συναδέλφους του, μια έκθεση στο Journal of Urology για 13 άνδρες με μη θεραπευμένο καρκίνο του προστάτη, οι οποίοι έλαβαν θεραπεία με τεστοστερόνη κατά μέσο όρο δυόμιση χρόνια. Κανένας από τους άνδρες δεν έδειξε εξέλιξη των καρκίνων τους, και στο 54% των βιοψιών δεν θα μπορούσαν να βρουν οποιοδήποτε ίχνος του καρκίνου που ήταν εκεί νωρίτερα (16).

Μια άλλη μελέτη από άλλη επιστημονική μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2015 στο περιοδικό Science Translational Medicine έδειξε ότι η θεραπεία με τεστοστερόνη καταστέλλει την ανάπτυξη ορισμένων προχωρημένων καρκίνων του προστάτη (17).

Μάριος Δημόπουλος, Διατροφολόγος 

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

  1. Cherrier M.M. et al., Testosterone supplementation improves spatial and verbal memory in healthy older men, Neurology, 57(1): 80-88, 2001
  2. Cherrier M.M., Craft S., Matsumoto A.H., Cognitive changes associated with supplementation of testosterone or dihydrotestosterone in mildly hypogonadal men: a preliminary report, J Androl, 24(4): 568-576, 2003
  3. Wright J.V., Lenard L., Maximize Your Vitality and Potency for Men Over 40, 1999
  4. Malkin C.J., et al., Effect of testosterone therapy on QT dispersion in men with heart failure, Am J Cardiol, 92(10): 1,241-1,243, 2003
  5. Malkin C., et al., Coronary artery disease: Low serum testosterone and increased mortality in men with coronary heart disease, Heart, 96:1821-1825, 2010
  6.  Kapoor D., et al. Testosterone replacement therapy improves insulin resistance, glycaemic control, visceral adiposity, and hypercholesterolaemia in hypogonadal men with type 2 diabetes, Eur J Endocrinol, 154:899e906, 2006
  7. Malkin C.J., et al. The effect of testosterone replacement on endogenous inflammatory cytokines and lipid profiles in hypogonadal men. J Clin Endocrinol Metab, 89:3313e18, 2004
  8. Heufelder A.E., et al. 52-Week treatment with diet and exercise plus transdermal testosterone reverses the metabolic syndrome and improves glycaemic control in men with newly diagnosed type 2 diabetes and subnormal plasma testosterone, J Androl, 30:726e33, 2009
  9. Kalinchenko S.Y., et al., Effects of testosterone supplementation on markers of the metabolic syndrome and inflammation in hypogonadal men with the metabolic syndrome: the double-blinded placebo-controlled Moscow study, Clin Endocrinol (Oxf), 73(5):602-12, 2010
  10. Kenny A.M., et al., Effects of transdermal testosterone on bone and muscle in older men with low bioavailable testosterone levels, low bone mass, and physical frailty, J Am Geriatr Soc, 58(6):1134-43, 2010
  11. Shibata Y, et al., Changes in the endocrine environment of the human prostate transition zone with aging: simultaneous quantitative analysis of prostatic sex steroids and comparison with human prostatic histological composition, Prostate, 42(1):45-55, 2000
  12. Perchersky A.V. et al., Androgen administration in middle-aged and aging men: effects of oral testosterone undecanoate on di-hydrotestosterone, oestradiol, and prostate volume, International J Androl, 25(2): 119, 2002
  13. Morgentaler A., et al., Occult prostate cancer in men with low serum testosterone levels, JAMA, 276(23):1904-1906, 1996 http://jamanetwork.com/journals/jama/article-abstract/411964
  14. Rhoden E.L., Morgentaler A., Risks of testosterone-replacement therapy and recommendations for monitoring, N Engl J Med, 350:482-492, 2004 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/14749457
  15. Khera M., Morgentaler A., et al., A new era of testosterone and prostate cancer: From physiology to clinical implications, European Urology, 65, 1:115-123, 2014 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/24011426
  16. Morgentaler A., et al., Testosterone therapy in men with untreated prostate cancer, Journal of Urology, 185:1256–1261, 2011 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21334649
  17. Schweizer M.T., et al., Effect of bipolar androgen therapy for asymptomatic men with castration-resistant prostate cancer: Results from a pilot clinical study, Science Translational Medicine, 7, 269:269ra2, 2015 http://stm.sciencemag.org/content/7/269/269ra2

©TherapyWave.euv

the-effects-of-testosterone